Μαντώ Μαυρογένους

Μαντώ Μαυρογένους

Ηρωϊδα της Επανάστασης του 1821. Γεννήθηκε το 1796 στην Τεργέστη, όπου ήταν εγκατεστημένος ο πατέρας της Νικόλαος Μαυρογένης. Ο τελευταίος ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας, στην οποία μυήθηκε και η Μαντώ Μαυρογένους το 1820. Το ίδιο έτος ήρθε με τον πατέρα της στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Τήνο. Με την έκρηξη της Επανάστασης πέρασε στη Μύκονο, πατρίδα της μητέρας της, όπου, με τον ενθουσιασμό, τη μόρφωση και το κύρος της οικογενείας της, ξεσήκωσε το λαό να συμμετάσχει στον Αγώνα. Στη συνέχεια εξόπλισε, με δικά της έξοδα, δύο πλοία και καταδίωξε τους πειρατές, που λυμαίνονταν εκείνη την εποχή τη θαλάσσια περιοχή της Μυκόνου.Ταυτόχρονα συγκρότησε ένοπλο σώμα πεζών και ανέλαβε τη φύλαξη του νησιού.Λίγους μήνες αργότερα, εξόπλισε στόλο από έξι πλοία, τα οποία ενώθηκαν με τη ναυτική δύναμη του Τομπάζη, και, αφού συγκρότησε νέο ένοπλο σώμα πεζών, αποτελούμενο από 16 λόχους των 50 ανδρών, πέρασε στην ηπειρωτική Ελλάδα και πολέμησε στο πλευρό του Γρηγόριου Σάλα στο Πήλιο, τη Φθιώτιδα και τη Λειβαδειά. Κατόπιν επέστρεψε στη Μύκονο, όπου ασχολήθηκε με την τροφοδοσία του ναυτικού και την συγγραφή των απομνημονευμάτων της. Μέσα απ’αυτά απήυθυνε έκκληση προς τις γυναίκες της Ευρώπης να συμπαρασταθούν στο ελληνικό αγώνα.Με τη λήξη της Επανάστασης, η Μαντώ Μαυρογένους εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο, σε οικία που της παραχώρησε με ψήφισμα της η Εθνοσυνέλευση και τιμήθηκε, με διάταγμα του Καποδίστρια, για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στον Αγώνα, με μια μικρή σύνταξη και το βαθμό του επίτιμου αντιστρατήγου. Το διάταγμα αυτό, όμως, ατόνησε μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια και η Μαντώ Μαυρογένους αναγκάστηκε, ύστερα από τον άτυχο έρωτα της με τον Δημήτριο Υψηλάντη και την έντονη πολεμική που της άσκησε για το λόγο αυτό ο Κωλέττης, να επιστρέψει στη Μύκονο. Βρισκόμενη, όμως, σε κατάσταση πενίας, καθώς είχε δωρίσει την τεράστια περιουσία της για τις ανάγκες του Αγώνα, κατέφυγε κοντά σε συγγενείς της στην Πάρο. Εκεί παρέμεινε ως το 1848, οπότε και πέθανε από τυφοειδή πυρετό. Ενταφιάστηκε, με δημόσια δαπάνη, στο προαύλιο του ναού της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής.